Kalın Barsak Polipler

 

 

Kalın Barsak Polipleri
Polipler kalın barsakların iç duvarından kaynaklanan ve barsak boşluğuna doğru büyüyen anormal oluşumlardır. Bazı polipler düzdür ve barsak duvarına yapışıktır, diğerleri ise saplıdır ve barsak lümenine sarkarlar. Polipler yetişkin insanların %15-20
sinde görülmektedir.

Poliplerin çoğu iyi huyludur, ancak bazılarından da kanser geliştiği kesinlik kazanmıştır. Bu nedenle polipler teşhis edildiklerinde çıkartılmalıdırlar.

 

 

Poliplerin Belirtileri Nelerdir?
Poliplerin çoğu belirti vermez, röntgen tetkiki ve kolonoskopi gibi tetkikler sırasında tesadüfen saptanır. Bazı polipler ise kanama, sümüksü akıntı, tuvalet alışkanlığında değişiklik (ishal-kabız gibi) ve karın ağrısı gibi belirti verirler.

Polipler Nasıl Teşhis Edilir?
Polipler kolonoskopi ya da kolon grafisi (röntgen) ile saptanırlar.

Kalın barsak endoskopisi 3 şekilde yapılabilir:

  1. Rigid rektosigmoidoskopi
  2. Fleksibl rektosigmoidoskopi
  3. Kolonoskopi

Rigid sigmoidoskopi ile kalın barsağın son 18 - 30 cmlik kısmı incelenebilir. Fleksibl olan rektosigmoidoskopla ise kalın barsağın son 1/3 1/4lük kısmı incelenir. Kolonoskopide daha uzun fleksibl bir alet kullanılır, tüm kalın barsak incelenebilir.

Baryum ile yapılan lavman opaklı kolon grafisi de kalın barsakların incelenmesinde kullanılır.

Gaitada gizli kan tetkiki kalın barsak hastalıkları için önemli bir test olmakla beraber testin negatif olması polip olmadığı anlmına gelmez.

Bir polip görülmesi tüm kolonun incelenmesini gerektirir, çünkü başka poliplerin görülme olasılığı %30 oranındadır.

Polipler Tedavi Edilmeli Mi?
Poliplerin habisleşip habişleşmeyeceğini belirleyen bir test olmadığı için tüm polipler çıkartılmalıdırlar. Poliplerin çoğu kolonoskopi sırasında çıkartılabilir. Büyük polipler bazen bu yolla çıkartılamayabilir bu durumda ameliyat gerekir.

Polipler Tekrarlayabilir Mi?
Şayet polip tamamen çıkartılırsa nadiren tekrarlar. Yine de polipin meydana gelmesinde etkili faktörler kaybolmamıştır. Daha önce polibi olanların %30�unda yeni polip gelişir. Bu nedenle polibi olan hastalar düzenli olarak doktor kontrolu yaptırmalıdırlar.

 

Kalın Barsak Kanseri


Kolorektal kanser Amerika Birleşik Devletleri
nde en sık görülen 2. kanser çeşididir. Yılda 140.000 yeni hasta görülmekte ve 60.000 ölüme neden olmaktadır. Ancak hastalar erken dönemde yakalanırlarsa, yapılacak tedavi ile hastalıktan tamamen kurtulabilirler. Tarama testleri ile bu hastalık oluşmadan saptamak ve önleyici tedavi uygulamak mümkündür. Bu nedenle risk altındaki grubu saptayıp, gerektiğinde önleyici tedavi yapmak için taramalar yapmalıdır.

Bu Hastalığa Yakalanma Riski Taşıyan Kimlerdir?

  • 40 yaş üzerindeki kişiler. Kalın barsak kanseri her yaşta görülmesine rağmen hastalık %90 oranında 40 yaş üzerindeki hastalarda görülmektedir.
  • Her 10 yaş artışında görülme riski iki katına çıkmaktadır.
  • Kan bağı olan diğer aile bireylerinde kolorektal kanser ve polip bulunması.
  • Ülseratif kolit, kolon polipleri olanlar.
  • Diğer organ kanserleri (özellikle meme ve uterus (rahim) kanserleri) olanlar

Hastalık Nasıl Başlar?

Hemen hemen tüm kolorektal ( kalın barsak ) kanserlerin poliplerden kaynaklandığı kabul edilir. Barsak duvarında bulunan bu kanser öncüsü oluşumlar muhtemelen büyürler ve kanserleşirler.

İyi huylu (benign) poliplerin çıkarılması kanserin gelişmesini önleyen koruyucu bir yöntemdir.

 

Belirtiler Nelerdir?

  • Kanama (Rektal kanamadır, sadece kan gelebileceği gibi gaitaya bulaşmış şekilde de olabilir).
  • Tuvalet alışkanlığında değişiklik ( kabız ve ishal durumlarının birbirini izlemesi) en sık görülen belirtilerdir. Ancak bu belirtiler başka hastalıklarda da sıkça görüldüğünden tanıya varmak için ayrıntılı bir inceleme gerekir.
  • Gaitanın eskiye oranla incelmesi
  • Tuvalete sık gitme isteği fakat barsağı tam boşaltamama hissi ( tenezm).
  • Anemi (kansızlık)
  • Karın ağrısı ve kilo kaybı genellikle geç belirtilerdir, ilerlemiş bir hastalığın muhtemel varlığını düşündürürler.
  • Maalesef poliplerin birçoğu ve erken evre kanserler belirti vermemektedir. Bu nedenle 40 yaşına geldiğinizde (check-up) kontrol muayeneleriniz kalın barsak kanserini araştıracak şekilde düzenlenmelidir.

Bu muayeneler rektal tuşe (barsağın son kısmının parmakla muayenesi) ve gaitada kanın varlığını araştıran kimyasal testlerden ibarettir. Rektosigmoidoskopi de (ışıklı bir cihaz ile barsğın son kısmının gözle görerek değerlendirilmesi) check-upların bir parçası olmalıdır.

Teşhis Yöntemleri Nelerdir?

Klinik olarak kalın barsak kanseri şüphesi olan hastalarda (bu tetkikler kanser dışı hastalıklarda da istenebilir) kolon grafisi, endoskopi istenebilir. Kolon grafisi ile histopatolojik tanı için parça alınamıyacağından endoskopik inceleme (rektoskopi, rektosigmoidoskopi ve kolonoskopi) kesin tanıya varmak için tercih edilir. Endoskopik inceleme esnasında hastalıklı alan saptanır, bu bölgeden kesin tanı için parça alınır ve histopatolojik tetkik için patoloji laboratuarına gönderilir. Hastalıklı bölgeden tetkik için parça almanın hastalığın seyrine olumsuz bir etkisi yoktur (sıklıkla karşılaştığımız bir soru olduğu için açıklama gereği hissettim).

Kalın Barsak Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?
Hastalığın tamamen temizlenmesi için hemen hemen tüm vakalarda ameliyat şarttır.

Hastalıklı kısım cerrahi prensiplere uyarak belirlenmiş sınırlara uygun olarak ameliyatla çıkartılır.

Bazen cerrahi tedaviye ek olarak hastalığın evresine göre radyoterapi ve kemoterapi de uygulanır.

Erken evrelerde yakalandığında hastaların %80-90ı tamamen sağlıklarına kavuşabilirler. İleri evrelerde yakalandığında hastalıktan tamamen kurtulma oranı %50lere hatta daha da aşağıya düşer. Modern teknoloji sayesinde kalın barsak kanserlerinde kolostomi ( Barsağın karına bağlanması ) gerekliliği %5ten daha azdır.

Kalın Barsak Kanseri Önlenebilir Mi?
Hastalığın oluşmasını önlemek yada riski minimuma indirmek mümkündür.

  • Benign (iyi huylu) poliplerin kolonoskopi ile uzaklaştırılması.

Poliplerin uzaklaştırılması yanında kalın barsakların ayrıntılı muayenesi de kolonoskopinin avantajıdır.

  • Beslenmenin kalın barsak kanserini önlediğine dair önemli bulgular vardır. Bildiğimiz kadarıyla lifli gıdalardan zengin, az yağlı beslenme şekli kalın barsak kanseri riskini azaltabilmektedir.
  • Yüksek risk grubunda olan kişiler defekasyon (dışkılama) alışkanlığındaki değişikliklere duyarlı olmalılar ve sindirim sistemine yönelik tarama muayenelerini yaptırmalıdırlar.

Tarama Muayeneleri Nelerdir?

  • 40 yaş üzerinde yılda bir kez rektal tuşe yapılmalıdır.
  • Yine 40 yaşından itibaren yılda bir kez gaitada gizli kan testi yapılmalıdır.
  • Ailesinde kalın barsak kanseri olanlar 40 yaşından sonra yılda bir kez kolonoskopi yaptırmalıdırlar.
  • 50 yaş üzerinde 3 yılda bir kolonoskopi yapılmalıdır.
  • Ülseratif koliti olanlarda 40 yaşına doğru kanser riski arttığı için yılda bir kez kolonoskopi yapılmalıdır.

Hemoroidler Kanserleşirler Mi?

Hayır, fakat kalın barsak polipleri ve kanserleri hemoroide benzer belirtiler verebilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında mutlaka doktor tarafından muayene edilmeli ve değerlendirilmelidir.